8 درباره‌ى كاروانسراها قبلا يادآور شدم كه در شهرهاى ايران هيچ‌گونه بناى مهمى ديده نمىشود ، زيرا صرف‌نظر از چند مسجد بسيار محقر كه بىشباهت به قهوه‌خانه‌ها نيستند بناى ديگرى جز كاروانسراها و بازارها وجود ندارد . مناره‌هاى مساجد را هم چون از بالاى آنها حرمسراهاى مجاور قابل رويت بودند به علت حسادت كه در قلب ايرانيها عميقا نقش بسته است خراب نموده‌اند . كاروانسراها بناهاى وسيع چهارگوش هستند كه تعداد زيادى دكان را دربر مىگيرند . در اين دكانها تجار غيرمحلى كالاى خود را عرضه مىدارند و با پرداخت نوعى ماليات به داروغه ( رييس پليس ) مال التجاره‌ى خود را به فروش مىرسانند . در اين امكنه اتاقهايى در طبقه‌ى بالا ، انبارهايى براى كالا ، طويله‌هايى براى اسب و محوطه‌هاى مسقف بدون ديوار براى نگاه‌دارى شتر وجود دارد . كاروانسراها در وسط بازار قرار دارند و جزيى از آن محسوب مىشوند و عايدات بسيارى دارند به طورى كه بعضى از آنها سالى سه هزار تومان نصيب صاحبان خود مىكنند . اشراف و دولتمندان اين كاروانسراها را مىخرند و يا در صورت دريافت جواز و پيدا كردن محل مناسب آن را بنا مىكنند ، زيرا كه اين بهترين راه براى سرمايه‌گذارى است . آنها چندتن از غلامانشان را به عنوان مباشر در آن‌جا مىگمارند كه در مقابل آنها مسوول پس دادن حساب هستند ولى اين غلامها چندان صديق نيستند .